De Raad van State heeft vandaag het besluit van 6 mei 2025 vernietigd waarmee het kabinet een maximum van 478.000 jaarlijkse vluchten en 27.000 nachtvluchten voor Schiphol wilde vastleggen. Volgens de hoogste bestuursrechter voldoet het besluit niet aan de wettelijke eisen en is het gebaseerd op een stelsel dat nooit democratisch is vastgesteld. De uitspraak betekent een fundamentele koerswijziging in het Nederlandse luchtvaartbeleid en herstelt de rechtsbescherming van omwonenden.
De Raad van State oordeelt dat de minister een juridisch onhoudbare constructie heeft gebruikt door een vluchtaantal te presenteren als geluidsnorm, terwijl de Wet luchtvaart voorschrijft dat een Luchthavenverkeerbesluit (LVB) moet bestaan uit geluidsgrenswaarden gekoppeld aan handhavingspunten. Omdat de minister niet heeft aangetoond hoe 478.000 vluchten zich verhouden tot die wettelijke normen, moest het besluit volledig worden vernietigd.
Daarnaast stelt de Raad van State vast dat het kabinet ten onrechte het Nieuwe Normen- en Handhavingsstelsel (NNHS) als referentie gebruikte. Dit systeem, dat sinds 2010 de praktijk bepaalde, heeft nooit een wettelijke basis gehad en kan daarom niet dienen als fundament voor nieuw beleid.
De uitspraak bevestigt dat de overheid jarenlang heeft nagelaten de wettelijke geluidsnormen te handhaven en in plaats daarvan vertrouwde op informele afspraken. De Raad van State maakt duidelijk dat deze praktijk niet langer is toegestaan. De wettelijke bescherming van omwonenden moet opnieuw centraal staan.
Met de vernietiging van het besluit vervalt het beoogde maximum aantal vluchten. Alleen de beperking van 27.000 nachtvluchten blijft voorlopig van kracht. Voor het overige geldt opnieuw het LVB 2008, inclusief de handhavingspunten die jarenlang buiten werking zijn gesteld. Voormalig minister Harbers schatte in dat binnen deze grenzen maximaal 420.000 vluchten mogelijk zijn. De juridische basis voor de huidige omvang van Schiphol is daarmee uiterst onzeker.
Het kabinet moet nu een volledig nieuw LVB voorbereiden, inclusief milieueffectrapportage, passende beoordeling en een onderbouwing van het beschermingsniveau. Dat proces zal meerdere jaren in beslag nemen.
De uitspraak maakt duidelijk dat het gedogen van overschrijdingen van wettelijke geluidsnormen niet langer mogelijk is. Nu het LVB 2008 weer volledig van kracht is, moet de Inspectie Leefomgeving en Transport handhaven op de bestaande handhavingspunten.
SchipholWatch en MOB kondigen daarom aan een formeel handhavingsverzoek in te dienen bij de ILT. De inspectie wordt verzocht om de wettelijke geluidsnormen uit het LVB 2008 daadwerkelijk te handhaven en op te treden wanneer deze worden overschreden. De uitspraak van de Raad van State bevestigt dat de overheid daartoe verplicht is.
Samen met andere partijen zien we de uitspraak als een belangrijke stap richting herstel van de rechtsstaat. De Raad van State bevestigt dat luchtvaartbeleid moet worden gebaseerd op wetgeving en niet op informele afspraken of politieke wenselijkheid. De uitspraak dwingt tot een fundamentele herbezinning op de rol van Schiphol binnen de wettelijke kaders.
De komende periode zal duidelijk moeten worden hoe de overheid de wettelijke geluidsnormen gaat handhaven en welke gevolgen dit heeft voor de omvang van de luchthaven. Voor meer informatie zie hier. Voor de uitspraak zie hier.
Nu Schiphol terugvalt op het LVB 2008 valt Schiphol bedraagt het maximale circa 400.000 vluchten of zelfs iets minder.